چشم توله سگ ها در بدو تولد بسته است. در 10 تا 14 روزگی پلک ها باز شده و نوزاد قادر به دیدن می باشد، ولی درک تصاویر و قدرت تجزیه و تحلیل حیوان از محیط اطراف همزمان با کامل شدن اعصاب بینایی چشم در سن 6 هفتگی ایجاد می شود.

چشم، یک کره پر از مایع است که توسط عضلاتی در جای خود مستقر شده و به کمک آنها به بالا و پائین و اطراف حرکت می کند. چشمها از سطح خارجی خود توسط یک ساختار ظریف پوستی - عضلانی به نام پلک محافظت می شود. مژه در سگها فقط روی پلک بالا در 2 تا 3 دریف قرار گرفته و پلک پایین چشم قافد مژه است. پلک سوم نیز در زیر پلک پائینی مخفی شده و نقش پاکسازی سطح چشم را بر عهده دارد.

مایع اشک که از غدد اشکی موجود در اطراف چشم ترشح می شود، سبب مرطوب نگه داشتن سطح قرنیه شده و پس از آن از طریق مجرای اشکی به داخل بینی و حلق هدایت می گردد. البته انسداد این مجرا در برخی نژادها شایع است و سبب اشک آلود بودن دائم چشمها می شود. تمامی سطح چشم توسط غشائی به نام صلبیه پوشیده شده است. قرنیه در قسمت جلویی چشم قرار گرفته و محل ورود تشعشعات نوری به داخل چشم به حساب می آید. نوری که از اشیاء منعکس می شود پس از ورود به داخل کره چشم، از درون عدسی که در نزدیکی بخش جلویی چشم قرار دارد عبور کرده و وضوح تصاویر از طریق تغییر میزان تحدب عدسی تنظیم می شود. این کار به وسیله عضلاتی که می توانند شکل لنز را تغییر دهند صورت گرفته و کنتراست دید را ایجاد می نماید.

اعصاب حساس به نور در قسمت پشت کره چشم در بخش شبکیه، امواج نورانی و رنگ آنها را به صورت پیامهای الکتریکی ترجمه نموده و از طریق عصب بینایی به مغز منتقل می کنند. چشم سگ ها نسبت به حرکات و نور بسیار حساس تراز چشم انسان است، ولی قادر به تشخیص صحیح رنگ ها نمی باشد.

سگ ها در واقع موجوداتی کور رنگ به حساب می آیند و علت این امر مربوط به میزان سلولهای تشخیص رنگ در شبکیه چشم آنها می باشد. در انسان در ناحیه ماکولا تقریبا 100 درصد سلول های عصبی شبکیه از نوع مخروطی می باشد. این میزان در سگ ها به 20 درصد کاهش پیدا کرده و مابقی از سلولهای استوانه ای شکل تشکیل شده است. این امر موجب توانایی دید در شب در سگ ها شده و به همین دلیل این حیوانات به طور طبیعی شبگرد هستند. توانایی دریافت طیف های الکترومغناطیسی نور در سگ، مابین طول موج 429 تا 555 نانومتر است. ولی در واقع سگ از طول موج 480 نانومتر به بالا را به رنگ زرد می بیند. یعنی کوررنگی حیوان نسبت به رنگ های قرمز و سبز است. به این ترتیب که رنگ قرمز را زرد و سبز را بین سفید تا خاکستری می بیند و رنگ های آبی، زرد، خاکستری و سفید را به خوبی از هم تفکیک می کند.

ما به یک شی نگاه می کنیم در واقع رنگ های خود آن شی باعث تشخیص آن می شود، در حالی که در سگ ها تفاوت رنگ شی با رنگ پس زمینه آن عامل اصلی تشخیص است. علاوه بر کوررنگی، نزدیک بینی و آستیگماتیسم قرنیه نیز از خصوصیات بینایی سگ ها محسوب می گردد. میزان نزدیک بینی در سگ ها 1 تا 8 دیوپتر و به طور متوسط 3 دیوپتر تخمین زده می شود. در واقع سگ ها قادر به فوکوس کردن تصاویر نیستند و دید سه بعدی آنها ضعیف است. این بدان معناست که آنها با اینکه اجسام بسیار دور را می بینند ولی ممکن است قادر به تعیین فاصله آنها از خود نباشند.

بزرگی مردمک، وسعت دید زیاد و دید دو چشمی از دیگر خصوصیات سیستم بینایی در سگ ها به حساب می آید. البته این دید دو چشمی نسبت به انسان ضعیف تر است ولی از دید جانبی بهتری برخوردارند. زاویه دید در نژادهای مختلف متفاوت است و در سگ های کولی این میزان به حداکثر خود رسیده و می توانند گستره وسیعتری را زیر نظر بگیرند.

سگ ها اجسام متحرک را بهتر از ما می بینند ولی در دید اجسام ثابت با مشکل روبرو هستند و این امر شاید میراثی از گذشتگان آن ها باشد که بر پایه نیاز خود به تعقیب شکار می پرداختند و کمتر از غذاهای ثابت و بی حرکت استفاده می کردند، از این روست که سگ ها ی آموزش دیده دستورات اشاره ای را بهتر از دستورات صوتی انجام می دهند.

سگ ها گافی قادر به تشخیص و تجزیه و تحلیل حرکات سریع و ناگهانی نبوده و به همین علت گاهی اقدام به حمله به صاحب خود یا دامپزشکی می کنند که حرکات و ضربات سریع و ناگهانی به خصوص از ناحیه پشت به آنها وارد می کند.

 

مطالب مرتبط

0 نظر

برای نظر دادن ابتدا باید وارد شوید